‘Hoe ik het in mijn hoofd haalde om de Dramadriehoek erbij te halen? Simpel: omdat het keihard nodig is. We moeten echt kappen met die driehoek. Inzetten op de Groei Driehoek. Inzetten op wat we wel willen, energie steken in wat helpt bij zelfaanvaarding, zózeer dat geen mafketel ons nog uit ons evenwicht kán brengen.’

‘Jij speelt hiermee toch alt right in de kaart. Ik snap niet dat je dat niet ziet!’

Deel 2: Een andere manier van kijken

Terugluisteren: op zondag 28 april 2019 sprak Anna Tijsseling in Onvoltooid Verleden Tijd, een programma van de VPRO over een haatprediker die aankondigde 25 mei 2019 naar Amsterdam te komen...

‘Ja, je denkt toch niet dat ik daar energie aan ga verspillen, hè. Er zullen altijd mensen zijn die echt heel abject denken, en die gedachten verkondigen. En naar de Anderen wijzen om hun punt te maken, en hun eigen superioriteit te claimen.’

‘Maar als wij niet zeggen dat het mafketels zijn en dat ze hun mond moeten houden, wie doet het dan? Dan denken straks leerlingen op middelbare scholen dat die mafketels een punt hebben.’

‘En dat is precies mijn punt: wij moeten stoppen om ons te laten regeren door die ‘wat als’-angsten. Zo blijven we gevangen ín het spel dat zo’n haatprediker wil spelen. We moeten die uitnodiging niet meer aannemen.’

‘Ja, en hoe ziet dat er dan uit?’

‘Ik heb geen pasklaar antwoord. Wat ik wil ik tijd, ruimte en zín met jou om een ander pad in te slaan. Het zal in elk geval primair gaan om inzetten op zelfaanvaarding. Niet blijven steken op steeds maar happen.’

‘Wat stel je je daarbij voor dan?’

‘Dit is een mooi moment. Kijk de BBC-documentaire over hem. Hij is zó over the top. En observeer dan in alle rust: wat doet dit met je? Vertragen dus: ‘observeren’…. ‘kiezen’…. en dan ‘ageren’, en vooral niet ‘re-ageren’.’

‘Je raakt me helemaal kwijt als je zo gaat lopen praten.’ 

‘Over een andere boeg dan. Als we een computerspelletje waren, dan zaten we op het punt dat we ronddolen in een level waar alles al behaald is. Wat ik graag wil, is ‘my people’ uitnodigen om naar de next level te gaan, en daar opnieuw een spannend spel aan te gaan, van niet-weten, proberen, uitzoeken, verkennen.’

‘Oké, met die metafoor kan ik wel wat, voel ik.’

‘En, en… wat ik zie… is ook dat het blijven steken in dit uitgespeelde level goeddeels wordt beïnvloed door de partij die geld steekt in het spel, degene die de emancipatie-initiatieven goeddeels financiert.’

‘Je bedoelt de overheid?’

‘Ja.’

‘Hoe zie je dat dan?’

‘Die gaat over het honoreren van subsidieaanvragen, en slaat aan op drama, discriminatie en geweld. Daar trekt zij haar portemonnee voor, om dat te bestrijden. Het ‘no victims, no funding’-principe noem ik dat.’

‘Geweld is toch niet alleen een ‘frame’? Anti-lhbtqi-geweld bestaat ook gewoon heel echt.’

‘Hoor me goed: dat doet niets af aan hoe erg geweld, intimidatie, depressie en dat soort zaken zijn. Dat ontken ik niet. Ik zeg alleen: iedereen die stelt “Als zij zich wat beter zouden gedragen, zou mijn leven veel makkelijker zijn” stelt zichzelf op een gigantische achterstand.’

‘Ja, hoorrrr, An. Kappen met inzetten op sociale acceptatie?! Zij moeten zich toch leren gedragen?’

‘Ha.’ (Grinnikt)

‘Die ongevoelige horken zijn toch het probleem? Hoe moeten we daarmee stoppen dan? Ik zie het niet.’

‘We zijn ook keihard in gedrild om de aaneenschakeling zo te zien, hè: discriminatie=emancipatie. De andere weg is heel simpel, hoor. Het gaat om simpelweg geweld te laten waren het hoort: op het bord van politie en justitie. En emancipatie in te zetten op zelfaanvaarding onder lhbtqi’s. Goeddeels te stoppen met die focus op sociale acceptatie.’

‘Ben je maf? Stoppen met sociale acceptatie te bevorderen? Dat is 90% van het werk wat we doen.’

‘En da’s dan ook mijn voorstel. Draai dat morgen, wat zeg ik: vandaag nog om. Doe 10% sociale acceptatie en 90% zelfaanvaarding.’

‘Daar worden we dan gelukkig van?’

‘Weet ik niet. Dat hangt af van meer factoren. Maar onderschat de kracht van wezenlijke zelfaanvaarding niet. Wie zichzelf volledig aanvaardt heeft veel meer ruimte om rustig te observeren, kiezen en te ageren.’

‘Maar we zijn toch slachtoffers van bijvoorbeeld die prediker die ons land komt bezoeken?’

‘Nee, dat zijn we niet, tenzij we dat van onszelf maken.’

‘Ik merk dat ik opnieuw pisnijdig op je word.’

‘Tsja. En toch vind ik dat echt. We moeten stoppen met in slachtofferschap te zwelgen.’

‘Waar hebben we het nou eigenlijk over?’

‘Over de mogelijkheden, de ruimte, de speelruimte die ontstaat zodra we door hebben dat we er ook gewoon kunnen zijn zonder drama, zonder almaar te roeptoeteren wie ons niet moet. Op weg naar niet-incidentengedreven emancipatiepolitiek dus. Gewoon stoppen met het drama.’

‘Maar er ís drama.’

‘Ja, er is drama, én drama zou niet het uitgangspunt voor de emancipatiebeweging moeten zijn.’

‘Zucht… echt, ik begrijp jou niet. Ben jij niet ergens conservatief ofzo, heb je het wel goed voor met ‘our people’?’

‘Jazeker, echt. Ik ben uit op verbindende emancipatiepolitiek, waarbij schaamte en ongemak er volledig mogen zijn: in ieder mens, hè.’

‘En hoe ziet dat er dan uit? En wat valt daar te doen?’

‘Nou: daar heten we dan bijvoorbeeld niet langer een ‘gemeenschap’, want dat zij we helemaal niet. We zijn een ‘netwerk’. En wat we nodig hebben is middelen om in deze maatschappij waarin wij onze ‘erotische en seksuele moedertaal’ zoals de Vlaamse Herman Cools dat noemt niet leren spreken, waarin wij onszelf constant moeten vertalen, is vrijplaatsen voor zelfaanvaarding, als het ware.’

‘Van die plekken die niet gaan om primair ‘daten’ bedoel je? Zoals The Hang-Out 010 en 070 bedoel je?’

‘Ja, precies. Gewoon ‘free spaces’, waar je kunt zijn en niets hoeft, en jezelf kunt spiegelen en gezien wordt.’

‘En dan helpt om jezelf als ‘netwerk’ te zien?’

Wordt vervolgd…

Deel 3: Geweldloosheid als manier van denken en werken